Ana Sayfa / Hakkımızda / İletişim /

0 (216) 606 45 15

Toprak Özgül Direnci

#

Özgül toprak direnci veya toprak özgül direnci… İkisi de tamamen aynı kavramları ifade ediyor olup; kenarları 1 metre uzunluğunda olan küpün direnci anlamına gelmektedir. Direnç değerleri her iletken için farklılık gösterir. Tabiatta tüm iletkenlerin direnç değerleri hesaplanabilir ve sabittir.  Fakat toprak biraz daha farklıdır. Son derece fazla değişken içeren toprağın özgül direnci sabit değildir. Toprak, dünya yüzeyinin kapladığı için topraklanan akım, yani topraktan geçen akım, büyük bir yüzeyden geçer. Bu bağlamda topraklayıcılardaki akım yoğunluğunun son derece fazla olduğunu söyleyebiliriz.

 

Genellikle doğru akım için geçerli olan yukarıdaki bilgilerin yanı sıra bir de alternatif akım söz konusudur. Alternatif akımda ise akım toprağın derinine etki edemez. Bunun nedeni ise alternatif akımın söz konusu olduğu yüzeylerde akım sıkışmasının meydana gelmesinden ileri gelmektedir. Akımın ne kadar derine ineceği ise toprak özgül direncine göre belirlenmektedir. Yani akımın yanlamasına ve derinlemesine ilerlemesi, toprak özgül direnci çok yüksek değilse mümkündür. Toprak özgül direnci ile akımın altığı yol ters orantılıdır demek yanlış olamayacaktır. Lise dersindeki elektrik bilgisinin ışığında bilindiği üzere akım her zaman için dirençsiz yolu tercih eder. Dirençsiz yol iletkenlerde söz konusu olmadığı için, en az dirençli yolu tercih edecektir. Aynı durum iletken özelliğe sahip toprakta da geçerlidir. Eğer toprak özgül direnci düşükse, akım toprağın derinliklerine doğru aktarılacaktır. Fakat özgül direnç yüksekse, akım derinlere iletilemeyecektir.

 

Toprak özgül direnci her ne kadar sabit olmasa da kabul edilmiş bazı değerler vardır. Öte yandan toprak özgül direnci sıcaklık ve nem ile çok sıkı bir ilişki içerisindedir. Toprağın nem oranı yüksek olduğu takdirde toprak özgül direnci azalacak, düşük olduğu takdirde de yükselecektir. Yani nem ve özgül direnç arasında ters orantı bulunmaktadır. Aynı şekilde sıcaklıktaki artış da direnci azaltacaktır. Yani hem sıcaklık, hem de nem toprak özgül direnci ile ters orantı içerisindedir.

 

Özgül direnci en düşük olan toprak çeşidi bataklıklardır. 30 ohm.m olarak kabul edilen bataklıkların direncini,  100 ohm.m ile killi topraklar, 200 ohm.m ile nemli kum,  500 ohm.m ile nemli çakıl, 1000 ohm.m ile kuru kum veya çakıl, 3000 ohm.m ile de taşlı zeminler takip etmektedir. Öte yandan iletken olarak da kullanılan bakırım özgül direnci ise 0,01786 ohm.m’dir.